Philippe Djian 1949’da Paris’te doğdu. Yapıtlarında kendi yaşantısına yaptığı dolaysız göndermeler otobiyografik roman yazarı olarak tanınmasını sağladı. Djian’ın romanlarındaki kișilerin, dekor ve stilin Amerikan “sefiller”inin (Bukowski, Carver) anlatı ve filmlerine incelikli bir biçimde öykündüğü söylenebilir. Fransa’da özellikle genç okur kitlesi arasında büyük yankılar uyandıran Crocodiles (1989) sert derisinin altında duyarlı bir doğa taşıyan timsah simgesi temelinde insan portreleri sunar.
Djian’ın bakış açısındaki modernlik, her zaman genç okur kitlesinin dikkatini çekmiştir. Betty Blue’nun genel havasına egemen olan kararsızlık ve düș kırıklığı Djian’ın bütün yapıtlarına damgasını vurmuştur. Düș kırıklığı , așk ve sevgilinin (Betty Blue, 1985), dostluğun (Eșiktekiler, 1986), bir yeteneğin (Échine, 1988) yitirilmesinden kaynaklanır.
Xilda bir gece, dikenleri arasından yumuşak ve pastel renkli çiçek veren kaktüs gibi kin ve kan ortasında bir aşk öyküsünü dile getiren Bleu comme lenfer’in (1983) kahramanları da bu nitelendirmeye tümüyle uyar. Düș kırıklığı, aynen çok arzulanan bir kadının umulmadık bir biçimde ve kolayca teslim olması gibi yaşamdan beklenilen şeyin doğru zamanda ve doğru yerde elde edilememesinden de kaynaklanabilir: Sotos (1993), yaşama ilişkin derslerle doludur.
Babası olmayan on sekiz yaşında bir delikanlı, çocuğu olmayan kırk yaşlarında bir adam ve yalnız yaşayan bir ihtiyar, yazgılarının kendilerini bulușturduğu yerde, soto’ların, ağaçların gövdesiyle kabukları arasında yaşayan küçük șeytanların tanıklığında tutku ve itkileriyle hesaplaşırlar.
Philippe Djian : “Yaşama girmek, arenaya girmek gibidir.”
“Yaşama girmek, arenaya girmek gibidir.” Kişi, bu arenadan kendisiyle barışık ve kendine karșı silahlanmış olarak çıktığında bile, aynen gladyatör gibi ardında her zaman bir șeyler bırakacaktır. Böylece, Djian yitik bir kuşağın acılarının, romantik sözcüsü durumuna gelmiştir.
Djian’ın romanlarında yer verdiği ve argo kullanımların ağır bastığı konuşma dili, tümcelerindeki canlılık, yapıtlarından yansıyan ve pek az tanık olunan kendine özgü bilgelik ve aşırılık, bildik kalıpları așan, düzeyler arasındaki geçişlerle modern, hatta postmodern anlayışın izlerini tașıyan özgür bir modelin ortaya çıkmasını sağlamıştır.
Gizemli bașlıklar, izlekler (dostluk, cinsellik, șiddet, arabalar, alkol) ve anlatı tekniği (birinci kişi ağzından sürdürülen çizgisel anlatım ve teklifsiz dilin öğelerinin kullanılması) nedeniyle Djian’n yapıtlarına polisiye tür içinde de yer verilmektedir. Bleu comme lenfer ve Betty Blue’da (Aynı adla Jean-Jacques Beineix tarafından sinemaya da uyarlanan filmin bașrollerinde Jean-Hugues Anglade ve Béatrice Dalle oynadı) dilsel düzeye de yansıdığı gibi mavi, Djian’ın yoğun simgesel işlevler yüklediği ayrıcalıklı renktir.
YAPITLARI: Bleu comme ľenfer (1983); Cinquante contre un (1983); Zone érogène (1984; Erojen Bölge, Çev. Yasar Avunç, Ayrıntı Yay., 2002); 37, 2 Le matin (1985; Betty Blue, Çev. Ayșen Ekmekçi, Ayrıntı Yay., 1999); Maudit manège (1986; Eșiktekiler, Çev. Yașar Avunç, Ayrıntı Yay, 2001); Échine (1988); Crocodiles (1989); Sotos (1993); Frictions (2003; Sürtüșmeler, Çev. Aylin Yengin, Can Yay., 2005); Impuretés (2005); Doggy Bag, Saison 1 (2005); Impardonables (2009; Affedilemeyenler, Çev. Çağdaș Ekin Şişman, Ayrıntı Yay, 2014); Incidences (2010); Vengeances (2011; İntikamlar, Çev. Hakan Tansel, Ayrıntı Yay, 2017); “Oh..” (2012; Vay., Çev. Hakan Tansel, Ayrıntı Yay., 2015); Chéri-Cheri (2014; Canım Cicim, Çev. Hakan Tansel, Ayrıntı Yay., 2015).
Philippe Djian: İntikamlar, Ayrıntı Yayınları, 2017 İstanbul, Çeviri: Hakan Tansel, sayfa 3.
Kitaba buradan ulașabilirsiniz.
Yeraltı edebiyatı ile ilgili bir yazıya buradan ulașabilirsiniz.